هیستروسکوپی Hysteroscopy

هیستروسکوپی

هیستروسکوپی برای تشخیص یا درمان مشکلات رحم به کار می‌رود و به پزشک اجازه می‌دهد به منظور تشخیص و درمان عوامل خونریزی‌های غیر طبیعی (دوره‌های قاعدگی شدید، طولانی و یا در دفعات بیشتر یا کمتر) داخل رحم را مشاهده کند.
هیستروسکوپ یک وسیله تلسکوپ مانند باریک است که از طریق واژن وارد رحم می‌شود. این وسیله، تصاویر رحم را به یک صفحه نمایش منتقل می‌کند. ابزارهای دیگری همراه با هیستروسکوپ برای درمان استفاده می‌شوند. هیستروسکوپی می‌تواند با دیگر عمل‌های جراحی همچون لاپاروسکوپی یا پیش از عمل‌هایی همچون اتساع و کورتاژ (Dilation & Curettage – D&C) انجام شود.

چه زمانی هیستروسکوپی انجام می‌شود؟

هیستروسکوپی می‌تواند تشخیصی یا درمانی باشد. هیستروسکوپی تشخیصی برای تشخیص علت سقط جنین‌های مکرر (هنگامی که زن بیش از دو بار سقط جنین متوالی داشته باشد) و IVFهای ناموفق مکرر به کار می‌رود. همچنین این نوع هیستروسکوپی به منظور تشخیص مشکلات رحم و نیز تأیید نتایج آزمایش‌هایی همچون HSG انجام می‌شود.
هیستروسکوپی درمانی نیز در موارد زیر کاربرد دارد:

  • پولیپ‌ها و فیبروئیدها – هیستروسکوپی برای از بین بردن این تومورهای غیر سرطانی که در رحم یافت می‌شوند، به کار می‌رود.
  • بافت‌های زخم (چسبندگی‌) - این بافت‌های زخم در رحم شکل می‌گیرند و ممکن است منجر به تغییراتی در جریان قاعدگی و همچنین ناباروری شوند. هیستروسکوپی می‌تواند برای تعیین موقعیت این بافت‌ها و برداشتن آن به پزشک کمک کند. چسبندگی‌ها ممکن است به علت عفونت ایجاد شوند و یا ناشی از عمل جراحی پیشین باشند.
  • سپتوم – هیستروسکوپی می‌تواند در تشخیص سپتوم دیوارۀ رحم مؤثر باشد. سپتوم ناهنجاری رحمی است که از بدو تولد وجود دارد و می‌تواند موجب سقط مکرر یا زایمان زودرس شود.
  • خونریزی غیر طبیعی – هیستروسکوپی می‌تواند جهت شناسایی علت بروز قاعدگی شدید یا طولانی و همچنین خونریزی بین دوره‌ای و یا پس از یائسگی مورد استفاده قرار گیرد. اندومتریال ابلیشن عملی است که در آن هیستروسکوپ همراه با ابزارهای دیگر برای از بین بردن نقاط خونریزی دهندۀ پوشش دیوارۀ رحم و به منظور درمان برخی عوامل خونریزی شدید به کار می‌رود.

قبل از هیستروسکوپی

زمان عمل هیستروسکوپی طوری تنظیم می‌شود که در دوران قاعدگی بیمار نباشد. برای کمک به آرامش بیمار نیز ممکن است پیش از عمل به او دارو داده شود. همچنین ممکن است از بیهوشی عمومی یا بیهوشی موضعی برای از بین بردن درد استفاده گردد. نوع بیهوشی در عمل هیستروسکوپی به عواملی مانند محل انجام جراحی (مرکز بیمارستانی و یا مطب پزشک) و سایر اعمال جراحی که به صورت همزمان با آن انجام می‌شوند، بستگی دارد. در صورت انتخاب روش بیهوشی عمومی باید بیمار پیش از عمل و برای مدت زمان خاصی از خوردن و آشامیدن خودداری کند.


حین هیستروسکوپی

به منظور راحت‌تر انجام شدن عمل، پزشک ممکن است پیش از هیستروسکوپی دهانۀ رحم را گشاد کند. همچنین ممکن است در دهانۀ رحم از دارو یا متسع‌کننده‌های خاص استفاده شود.
در عمل هیستروسکوپی، ابتدا یک اسپکولوم (Speculum) وارد واژن شده و سپس هیستروسکوپ به آرامی و از طریق دهانۀ رحم وارد آن می‌شود. برای منبسط کردن رحم از مایعی همچون محلول قندی غلیظ و یا محلول نمکی استفاده می‌شود؛ این محلول از طریق هیستروسکوپ وارد رحم می‌شود و به پزشک کمک می‌کند که رحم و دهانه لوله‌های فالوپ را از طریق هیستروسکوپ واضح‌تر ببیند. همچنین اگر قرار باشد نمونه‌برداری (Biopsy) یا عمل دیگری انجام شود، دستگاه‌های کوچک را می‌توان از طریق هیستروسکوپ وارد کرد.


بعد از هیستروسکوپی

پس از عمل ممکن است بیمار حدود یک تا دو روز درد شکم یا خونریزی واژینال داشته باشد. احساس ضعف عمومی در این دوره، امری طبیعی است. با این وجود، در صورت مشاهده هر یک از علائم زیر بیمار باید به پزشک خود اطلاع دهد:

  • تب
  • درد شدید شکمی
  • ورم شدید کل بدن

هیستروسکوپی یک عمل جراحی جزئی و بی‌خطر است به همین دلیل معمولاً نیازی به بستری شدن در بیمارستان ندارد.